Enerji Dolu Tüyolar Yazılar

Şüheda Kur’an’da Kaç Kez Geçiyor? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan davranışlarının ardındaki psikolojik süreçleri anlamak her zaman büyüleyici olmuştur. Hepimiz, bazen dünyaya bakarken farklı perspektiflerden ne kadar çok şey görebileceğimizi fark ederiz. Psikolojinin en ilgi çekici yönlerinden biri, bireylerin içsel dünyalarını şekillendiren duygusal ve bilişsel süreçlerin, toplumsal bağlamla nasıl iç içe geçtiğidir. “Şüheda” kelimesi, Kur’an’da geçen ve derin anlamlar taşıyan bir kavramdır. Peki, bu kelimeyi psikolojik bir bakış açısıyla nasıl ele alabiliriz? Şüheda’nın anlamını ve toplumsal yaşamımıza etkilerini keşfetmek, bu derin ve kadim metni hem bireysel hem de toplumsal düzeyde anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, Şüheda’nın psikolojik boyutlarını, duygusal zekâ,…

İsar Hasreti: Toplumsal Yapıların Göğsümüzdeki Yankısı Birçoğumuz, uzaklarda bir yerlerde, belki de yıllar önce yaşadığımız, ya da yaşamak istediğimiz bir yerin hayalini kurarız. Bazen bu bir memleket, bazen bir insan, bazen de bir dönem olabilir. Ancak bazı duygular, tıpkı bir melodi gibi, zamanla vücut bulur, aklımızın köşelerine dokunur. İşte “isar hasreti” de bu tür bir duygudur; aslında tanımlanması, deneyimlenmesi ve anlaşılması zor olan bir haldir. Bunu belki de tek bir kelimeyle anlatmak mümkün değildir. Peki, “isar hasreti” gerçekten ne demek? Toplumsal yapılar, normlar ve bireylerin toplumsal etkileşimlerini düşündüğümüzde, bu duygu bizlere neyi anlatır? Bazen, bir köyde büyümüş birinin, yaşadığı topraklardan…

Yıldız ve Gezegeni Nasıl Ayırt Ederiz? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Ekonomi, kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, bireylerin ve toplumların seçimler yaparak bu kaynakları en verimli şekilde nasıl kullanacaklarına dair sürekli bir çözüm arayışıdır. Her seçim, bir fırsat maliyeti taşır; yani bir şey seçmek, başka bir seçeneği terk etmeyi gerektirir. Bu bakış açısıyla, “Yıldız ve gezegen” kavramları üzerinden ekonomi perspektifinden yapacağımız bir inceleme, aslında daha geniş bir düzeyde kaynakların nasıl dağıldığını, değerlerin nasıl belirlendiğini ve seçimlerin toplumsal refah üzerindeki etkilerini anlamamıza yardımcı olabilir. Yıldızlar, gökyüzünde parlayan devasa enerji kaynaklarıdır. Gezegenden farklı olarak, doğrudan etkileşimde bulunulmaz; izlenir, ancak onlara dokunulmaz. Gezegeni tanımak,…

Sinaps Nerelerde Kurulur? Beynimizdeki Bağlantılar Beynimiz, tıpkı bir bilgisayar gibi çalışıyor ama hiç de o kadar düzenli ve sistemli değil. Her gün yaşadığımız küçük olaylardan, büyük anlara kadar her şey beynimizde bir sinapsın kurulmasına yol açıyor. Sinapslar, beyin hücrelerinin (nöronların) birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan bağlantılardır. Ancak bu bağlantıların nerelerde kurulduğunu anlamak, gerçekten ilginç bir hikaye. İşte bu yazıda, sinapsların kurulduğu yerleri keşfedeceğiz. 1. Sinapslar Beynin En Derin Kısımlarında Başlar Beynimizin derinliklerinde, hayatta kalmamızı sağlayacak en temel işlevlerin gerçekleştiği yerler vardır. Bunlar arasında nefes almayı, kalp atışımızı düzenlemeyi ve reflekslerimizi kontrol etmeyi sağlayan yapılar bulunur. Mesela, beyin sapı, bu tür işlevlerin…

Giriş — Bir Gözlemci Olarak: Müzik, Kimlik ve Siyaset Arasındaki İnce İnce Dokular Müzik, çoğu zaman estetik bir deneyim; bir duygular, sanat, kişisel ifade meselesi olarak algılanır. Ama ben bu yazıya — güç, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık gibi kavramlarla ilgilenen biri olarak — müziği ve müzikçiyi aynı zamanda toplumsal düzenin ve siyasal yapının bir parçası olarak görmek üzerinden başlamak istiyorum. Meselâ, bir Viyolonsel çalan sanatçı — halk arasındaki yaygın adıyla “çellist” ya da “viyolonselci” — yalnızca notalara hâkim bir müzisyen değildir; aynı zamanda bir toplumsal rolün, kültürel sermayenin, estetik tercihlerin, ideolojik duruşların simgesi olabilir. Bu yazıda, “viyolonsel sanatçısına ne denir” sorusunun…

Kındap Ne Demek? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Herkese merhaba! Bugün bir kelimeyi masaya yatırıyoruz: Kındap. Bu kelime, bazıları için oldukça yaygın ve anlaşılırken, bazıları için bilinmeyen bir terim olabilir. Peki, “Kındap ne demek?” sorusunu farklı bakış açılarıyla nasıl ele alabiliriz? Hem teknik, analitik bir bakışla hem de insani, duygusal bir perspektiften bakalım. Konya’da yaşıyorum ve burada her şeyin biraz daha sakin, biraz daha derin olduğunu düşünüyorum. İşte bu yüzden içimdeki mühendis ve içimdeki insan arasındaki çekişmeleri, bu kelime üzerinden sizlere aktaracağım. Kındap Nedir? Teknik Bir Yaklaşım İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Kelimenin kökenine bakmalısın, dilbilgisel analiz yapmalısın.” Kındap, Türkçede yerel bir…

Kuvvet Ölçen Araç Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Kuvvet ölçen araçlar, hayatımızda daha yaygın bir şekilde karşılaştığımız araçlardan biridir. Çoğunlukla mühendislik, spor ve bilimsel araştırmalar gibi alanlarda kullanılan bu araçlar, fiziksel bir kuvvetin büyüklüğünü ölçmeye yarar. Ancak, bu basit tanımın ötesinde, kuvvet ölçen araçların toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında da dikkate alınması gereken boyutları vardır. Birçok insan için sadece bir araç olabilir, ancak sokakta gördüğüm sahneler, işyerindeki ilişkiler ve toplu taşıma gibi günlük hayatımda karşılaştığım örnekler, bu araçların aslında daha derin anlamlar taşıdığını gösteriyor. Bu yazıda, kuvvet ölçen araçların toplumsal bağlamdaki etkilerini, günlük…

Kat ve Kat mı, Katbekat mı? Türkçede Hangi İfade Doğru? Her dilde olduğu gibi, Türkçede de zaman zaman karşımıza çıkan, aslında birbirine yakın ama farklı anlamlar taşıyan ifadeler vardır. Bu ifadelerden biri de “kat ve kat” ile “katbekat” arasındaki farktır. Aslında ikisi de benzer bir anlam taşır, ama birini kullanmanın diğerine göre daha doğru olup olmadığı tartışmalıdır. Peki, bu iki ifade arasında nasıl bir fark var? Dilin yapısı, kelime kökenleri ve günlük kullanımda bu ifadelerin nasıl şekillendiği hakkında kafa yorarken, içinde hem mühendis hem de insan olan biri olarak size iki bakış açısını da sunmak istiyorum. İçimdeki Mühendis: Dilin Yapısı…

Telefon GPS Nereden Bakılır? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme İnsanın yön bulma çabası, yalnızca coğrafi bir mesele değil, aynı zamanda ruhsal bir yolculuktur. Bazen bir harita, bazen bir yıldız, bazen de bir telefondan yansıyan dijital bir okuma aracılığıyla yolumuzu buluruz. Fakat bu yön bulma arayışı, yalnızca fiziksel bir mesafeyi aşmaktan ibaret değildir. Zihinlerimiz, duygularımız ve hikayelerimiz de bir tür yön bulmaya muhtaçtır. Eğer edebiyatı bir yolculuk olarak düşünürsek, GPS’in kelime ve metinler aracılığıyla işlev gördüğünü söylemek çok da yanıltıcı olmayacaktır. Peki, telefonun GPS’ine bakmakla bir edebiyat metnine bakmak arasındaki ilişki nedir? Ve bu yolculuk, hangi semboller, anlatı teknikleri ve metinler arası…

Tarifeli Ulaşım: Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Bir yolculuğa çıktığınızda, bir yönüyle varacağınız yere, bir yönüyle de yolda geçirdiğiniz zamana dair düşünceler insanın zihninde yankı bulur. Ulaşım, sadece fiziksel bir hareketliliği değil, aynı zamanda içsel bir dönüşümü ve hikayenin bir parçası olmayı da simgeler. Tarih boyunca edebiyat, yolculuk temasıyla hayatın anlamını, insanın hayata bakışını, yalnızlığını ya da toplumsal bağlılıklarını keşfetmiş bir alandır. Edebiyat, tıpkı bir yolculuk gibi, bazen “tarifeli ulaşım”a benzer: belirli rotalarda, sabırlı ve düzenli bir şekilde ilerleyen, ama her seferinde bir şeyleri dönüştüren bir yolculuk. “Tarifeli ulaşım” kavramını edebiyatla ilişkilendirdiğimizde, yalnızca bir ulaşım biçimi değil, bir anlatı teknikleri ve…